​በሕጉ መሰረት “ህወሓት አሸባሪ ነው!” 

Ethiopian Think Thank Group

“ህወሓት እና ፍርሃት፡ ከቀበሌ እስከ መቀሌ” በሚል ርዕስ ባወጣሁትፅሁፍ፣ አህአዴግ በ1997ቱ ምርጫ ወቅት ያጋጠመው ሽንፈትና በተለይ ደግሞ በህወሓት ልሂቃን ዘንድ ያስከተለው ከፍተኛ ድንጋጤና ፍርሃት ፍፁም ጨቋኝና ጨካኝ የሆነ መንግስት እንዲፈጠር ምክንያት መሆኑን በዝርዝር ተመልክተናል። በዴሞክራሲያዊ ምርጫ አማካኝነት በኢትዮጲያ ሕዝብ ዘንድ ያለውን ድጋፍና ተቀባይነት ለማጠናከር ያደረገው ሙከራ ውድቅ ከተደረገ በኋላ ህወሓት/ኢህአዴግ በስልጣን ላይ ለመቆየት ያለው ብቸኛ አማራጭ የተለየ የፖለቲካ አቋምና አመለካከት ያላቸውን የፖለቲካ ኃይሎች በማስወገድ ምንም ዓይነት ፖለቲካዊ እንቅስቃሴ እንዳይኖር ማድረግ ነው።
ተቋማትን ማፍረስ

የምርጫ ውጤቱን ተከትሎ ህወሓት/ኢህአዴግ የፖለቲካ ስልጣኑን ለማስረከብ ፍቃደኛ አልነበረም። ሆኖም ግን፣ የፖለቲካ ቡድኑ በብዙሃኑ ዘንድ ተቀባይነት የለውም። በብዙሃኑ ዘንድ ተቀባይነት ከሌለው ደግሞ ሀገርና ሕዝብ ማስተዳደር አይችልም። ምክንያቱም እንደ “Jose Ortega y Gassett” አገላለፅ፣ “there can be no rule in opposition to public opinion.”” በዚህ መሰረት፣ ህወሓት/ኢህአዴግ በስልጣን ላይ ለመቆየት ያለው ብቸኛ አማራጭ የብዙሃኑን አመለካከት/አስተያየት (public opinion) መቆጣጠር ነው። ለዚህ ደግሞ ሌሎች የፖለቲካ ኃይሎች በብዙሃኑ ዘንድ ተቀባይነት ያገኙበትንመ፣ ህወሓት/ኢህአዴግ ደግሞ ተቀባይነት ያጣበትን የዴሞክራሲ መዋቅር ማፍረስ ይኖርበታል።

View original post 924 more words

Advertisements

ህወሓት እና ፍርሃት: ከቀበሌ እስከ መቀሌ!

አንድ የፖለቲካ ቡድን ስለ ቀድሞ ስርዓት በደልና ጭቆና ብቻ እያሰበ፥ ወደኋላ እያየ የሚጓዝ ከሆነ ከፊት ለፊቱ ያለውን ነባራዊ እውነታን በቅጡ መገንዘብ አይችልም። በዚህ መልኩ፣ በድንጋጤና ፍርሃት የሚደረግ ነገር የብዙሃኑን መብትና ነፃነት ይገድባል። “የቀድሞ ስርዓት ተመልሶ እንዳይመጣ” በሚል ፍርሃት ሲታትሩ በሕዝብ ላይ ከቀድሞ ስርዓት የባሰ በደልና ጭቆና መፈፀም ጀመሩ።

በመሰረቱ ፍርሃት (fear) ጨቋኛ የሆነ አምባገነናዊ (Totalitarian) መንግስት የተግባር መርህና መመሪያ ነው። መንግስት ይፈጠራል። የኢትዮጲያ ፖለቲካዊ ሁኔታ አሁን ካለበት ደረጃ የደረሰው የ1997ቱ ምርጫ በህወሓቶች ላይ ባስከተለው ድንጋጤና ፍርሃት ምክንያት የኢህአዴግ መንግስት ወደ ፍፁም አምባገነንነት በመቀየሩ ነው። በመሰረቱ “Totalitarian” ማለት “የአንድ ፓርቲ መንግስት” ማለት ነው። ኢህአዴግ በ2002 እና 2007 ዓ.ም ባካሄደው ሀገራዊ “ማጭበርበር” 99.6% እና 100% “አሸነፍኩ” ፍፁም አምባገነናዊ መንግስት የመሆኑን ያረጋግጣል።

Ethiopian Think Thank Group

የኢትዮጲያ ፖለቲካዊ ሁኔታ አሁን ካለበት ደረጃ ላይ እንዴት ደረሰ? በተለይ ከ1997ቱ ምርጫ በኋላ ያለው ፖለቲካዊ ሁኔታ በጥሞና ለታዘበ ሰው ምክንያቱንና ሂደቱን በቀላሉ መገንዘብ ይችላል። በ1997 ዓ.ም በሃሮማያ ዩኒቨርሲቲ የ4ኛ ዓመት ተማሪ ነበርኩ። በፖለቲካ የመሳተፍ ፍላጎት አልነበረኝም። በዚያ ዓመት በተካሄደው ሀገራዊ ምርጫ በመራጭነት ከመሳተፍ የዘለለ ሚና አልነበረኝም። እስከ ግንቦት7/1997 ዓ.ም ዕለት ድረስ የነበረው አጠቃላይ ፖለቲካዊ ሁኔታ ነፃና አሳታፊ ነበር።

በእርግጥ የ1997ቱ ምርጫ የኢህአዴግ መንግስት ወደ ስልጣን ከመጣ በኋላ ያካሄደው ሦስተኛው ሀገራዊ ምርጫ ነው። ታዲያ በወቅቱ “ይህ ምርጫ ለምን ከ1987ቱ እና 1992ቱ ምርጫዎች ተለየ ሆነ?” የሚል ጥያቄ በአዕምሮዬ ሲመላለስ ነበር። በ2002 እና 2007 ዓ.ም የተካሄደው “ማጭበርበር” – መቼም ያንን ቅሌት “ምርጫ” ብሎ መጥራት ይከብዳል – ከ1997ቱ ጋር ምንም የሚያመሳስለው ነገር የለም። የ1997ቱ ምርጫ በኢትዮጲያ ታሪክ ውስጥ ጉልህ ድርሻ እንዳለው የገባኝ በ2004 ዓ.ም የ2ኛ ድግሪ ትምህርቴን ለመማር መቐለ ዩኒቨርሲቲ በሄድኩበት ወቅት ነው።

መቐለ እንደገባሁ በመጀመሪያ የታዘብኩት ነገር የቤት ኪራይ ርካሽነት ነው። ሻውርና ሽንት ቤት ያለው ፅድት ያለ ክፍል በ400 ብር ተከራየሁ። ዓዲ-ሃቂ እና…

View original post 922 more words

Crackdowns on Qeerroo? Good Luck Intimidating the Tiger! 

Qeerroo is not an institution. It isn’t a group. Qeerroo is an idea today. An idea of cultured resistance. Qeerroo rightly represents a relentless pursuit of liberty, equipped with mental readiness and resilience which leaves no stone unturned to get what it pursues.

Ethiopian Think Thank Group

Qeerroo in Naqamtee demonstrating their silent mourning for those killed by Somali Liyu Hayl and demanding justice be served.

This is a headline on the Ethiopian Reporter today.
ፌዴራል ፖሊስ “ቄሮ” በተባለው የወጣቶች እንቅስቃሴ ላይ ጥልቅ ምርመራ ሊያደርግ መሆኑ ተሰማ”

What does it even mean to (deeply) investigate Qeerroo? TheReporterputs its article the way that led me to think that the Federal Police defines Qeerroo as some sort of institution that is comprised of criminals instigating conflicts and hampering the ” legally put administrative proceedings”. Who are the Qeerroo anyway?

Let me help them understand the gravity of the dangerous game the FDRE is planning to play.

Qeerroo is an Afaan Oromoo term ascribed to youth (traditkonally male?). Its etymology stems from the word “Qeerrensa/Qeerransa” whose literal meaning is “tiger”. My literal meaning of Qeerroo is ” Tiger-ish” Tiger is a symbol of fierce fighter, a…

View original post 434 more words

ኢህአዴግ/ህወሀት ሳይፈቅድ የህወሀትን ተጽእኖ ማስወገድ ይቻላል

በአኖኒመስ

​They Stood Silent; We knew What That Meant.

Ethiopian Think Thank Group

You cannot not communicate!

Oromia Delegation in Ethiopian Nations, Nationalities & Peoples Day, Semera, Afar.

This is an axiom which states that you cannot do anything not to convey a message given that behavior is always there with no counterpart. Every one communicates even though some are better at it. Your words or without them, your gestures or their absence, your comments about or the sheer disregard of an issue conveys message.

“You communicate anyway. When it comes to the matter of communication, silence might shout louder than words.”

You communicate anyway. When it comes to the matter of communication, silence might shout louder than words. Silence can be deafening, not because of its stillness and at times awkwardness but because of the understanding why someone resolved to engage in it which not even a word of a sage can express.

Oromia Delegation in Ethiopian Nations, Nationalities & Peoples Day…

View original post 1,003 more words

“We Have Wounded the Beast, and That Isn’t Enough” (Lemma Megersa).

Ethiopian Think Thank Group

In a documentary by Oromia Broadcasting Network (OBN) the president of Oromia Regional State, Obbo Lemma Megersa, speaks about the recent crackdown on rent-seakers and illicit trades. “In Ethiopian history, the most awful and gravely far reaching land abuse that has ever happened is the land of Oromo”, explains Lemma.

Obbo Lemma Megersa It is clear who has been orchestrating and and abusing the land and resource of Oromia so far. It has been done in the name of investment, development corners and mining, all being incepted out of ignoble and greedy motives of the thieves and robbers.
Obbo Lemma Megersa also asserts that after his administration has started against this illegal land grab and illicit trades that drained the land resources of Oromia, “those thieves and robbers launched war against Oromia and and his administration.

He points out the subtle mechanisms those “robbers and thieves…

View original post 384 more words

Dhimma Finfinnee Ilaalchise Barreeffama Itti Gaafatamaan Biiroo Dhimma Kominikeeshinii Mootummaa Naannoo Oromiyaa, Obbo Addisuu Araggaa barreesse

Finfinneen dachee Oromooti. Handhuura Oromiyaa fi giddu galeessa Oromoo Maccaa fi Tuulamaati. Qe’ee Tufaa Munaa, Qajeelaa Dooyyoo, Abeebee Tufaa, Guddataa Araddoo, Jamoo Dabalee, Soraa Lomee, Galatee Asheetee, Axaalee Jaatanii fi Shubbuu Ejersaafaati.

Finfiinneen yeroo teessoo Mootii Minilik taatee tajaajiluu eegalte irraa kaasee hanga har’aattii qonnaan bultoota Oromoo nyaachaa, buqqisaa, aadaa, duudhaa fi eenyuummaa Oromummaa dhabamsiisaa sadarkaa amma irra jirtu irra akka geesse beekamaadha. Kuufaatii Dargii boodas chaartarii yeroo cehumsaa bara 1983-1987 (ALI) tumameen magaalaan Finfinnee akka naannoo of dandeesse tokkootti ክል 14 jedhamtee akka of bulchitu labsamee ture. Waggoota afuriif magaalaan Finfinnee naannoo taatee bulaa turte. Finfinneen yeroo akka naannoo of dandeesseetti bulaa turte labsii daangaa jettee bara 1986 seera baafatte. Labsii baafatte kanaanis daangaan ishee hanga Magaalota Buraayyuu, Laga Xaafoo Laga Daadhii, Sabbataa, Galaan fi kkf walakkaa isaaniitti akka bal’atu ummata Oromoo fi Mootummaa Naannoo Oromiyaa waliin osoo hinmariyatin seera baafatte.

Bara 1987 heerri mootummaa FDRI tumame. Heerri mootummaa biyya keenyaa kun waa’ee magaalaa Finfinne dhimmootni gurguddoo sadii akka jijjiiraman ifatti tume. Inni tokkoffaan Finfinneen mirga naannoo ta’uu dhabdee sadarkaa bulchiinsa magaalaatti akka ijaaramtu tume. Dhimmi lammaffaan Walitti dhufeenyi Oromoo fi Finfinnee jaarraa tokkoo oliif addaan cite ture deebisee walitti hidhe. Yeroo cehumsaa Oromiyaa fi Finfinneen akka naannoo fi naannootti walitti dhufeenya qabaachaa turani. Heerri mootummaa kun tumamuu booda Finfinneen akka qaama Oromiyaa taatee fi Oromiyaanis mirga addaa Finefinneerra akka qabdu ifatti kaa’e. Dhimmi sadaffaan Finfinneen teessoo mootummaa federaalaa waan taatteef akkasumas mirga ofiin of bulchuu sabaa fi sablammoota magaalatti keessa jiraatan eeguuf jecha akka naannoolee mirga hiree ofii ofiin murteeffachuu osoo hintaane mirga ofiin of bulchuu qofa akka qabaattu ifatti tume. Heerri Mootummaa FDRI walitti dhufeenya Oromoo fi Finfinnee gidduutti yeroo dheeraadhaaf addaan cite ture jijjiire. Finfinneen erga uuumatee kaaftee kan Oromoo waliin addan cittee turte akka qaama Oromoo taatu murteesse. Finfinneen kan Oromoo ta’uu mirkaneesse!

Heerri Mootummaa FDRI bara 1987 bahe Finfinneen Mirga ofiin of bulchuu malee mirga hiree ofii ofiin murteeffachuu akka hinqabne, Dhimmi bulchiinsa magaalaa Finfinnee labsiidhaan akka bahu ibsuudhaan seerota duraan turan (labsii daangaa magaalattiin bara1986 baafatte dabalatee) diigee jira. Kanaafuu dhimmi daangaa bulchiinsaa magaalaa Finfinnee fi Godina Addaa gidduu jiru kan murtaa’u fedhii ummata Oromoo daangaarra jiraatuu, fedhii Mootuumaa Naannoo Oromiyaa fi Bulchiinsa Magaalaa Finfinneetiin qofa akka ta’e ifatti beekamuu qaba. Kanaafuu, labsiin daangaa magaalaa Finfinnee fi Godina Addaa Oromiyaa Naannoo FInfinnee kan bara 1986 bahe ummata Oromoo fi MNO kan hin hirmaachisne waan ta’eef safartuu kamiiniyyuu fudhatama hin qabu.

Dhimmi daangaa Finfinnee fi Godina Addaa Oromiyaa Naannawaa Finfinnee dhimma daangaa bulchiinsaa naannoo tokko keessatti geggeeffamu akka ta’es ifatti beekamuu qaba.Dhimmi daangaa Finfinnee heera mootummaa biyya keenyaa bara 1987 bahe bu’uura godhachuudhaan ummata fedhii fi faayidaa ummata oromoo karaa mirkaneessu qofaan hojiitti hiikamuu qaba. Dhimma daangaa Finfinnee karaa waaraatiin furuuf koreen nama 10 of keessaa qabu ijaarame qorannoo kan dhiheesse yoo ta’u MN Oromiyaa bu’aa qorannoo kanaa guutummaatti fudhatee akka hojiitti hiikamuuf socho’aa jira.

Dhimmi daangaa bulchiinsaa magaalaa Finfinnee waliin walqabatee jiru bu’uura heera mootummaa FDRI fi mirgaa fi faayidaa ummata Oromoo karaa kabachiisuun hiikuun akkuuma jiruttii ta’ee, dhimmi xiyyeeffannoo barbaadu kan biraa dhimma pilaanii magaalatiiti.
Pilaaniin Finfinnee kanaan dura bahaa turee hirmaannaa mootummaa Oromiyaa fi uummata Oromoo of keessaa hin qabu. Pilaanii Finfinnee keessaatti qophaa’aa ture aadaa duudhaa fi eenyumaa oromoo kan calaqqisiisu miti. Abbaa biyyummaa Oromoo kan agarsiisu miti. Erga heerri mootummaa FDRI bahee boodas dogogoroota yeroo adda addaa turan kallattii sirreessuuf kan akeeku miti. Dhalootni Oromoo itti aanu abbaa biyyummaa isaa akka hubatuu fi abbootiin isaa akkamitti akka jiraataa turan, aadaaa duudhaa fi seenaan Oromoo akkamitti entertain ta’a kan jedhu of keessaa hinqabu.

Pilaaniin qophaa’aa ture lafa qabachuuf qofa qophaa’aa ture jechuun ni danda’ama. Waa’ee ummataa Oromoo fi qonnaan bulaa buqqa’uu dantaa tokkollee hinqabu. Qonaann bulaa Oromoo Caffee isaa, Odaa isaa diigaa deemaa ture. Xurii summaa’aan magaalaa Finfinnee keessa bahee gara maasaa qonnaan bulaa dhaqu utuu miidhaa hinqaqabsiisin akka itti hogganamullee hinkaa’u. Kana waan taa’eef pilaaniin magaalaa Finfinneetti yeroo adda addaa qophaa’aa ture buqqa’uu Oromoorra yeroo mootii Minilk irraa kaasee akka sabaatti gahaa ture kan itti fufsiisaa turedha jechuun nidanda’ama.

Kaayyoon heera mootummaa FDRI bara 1987 tumamee mirga hiree ofii ofiin murteeffachuu sabootaa mirkaneessuun boqonnaa qe’ee ofiirraa buqqa’anii godaanuu cufuuf ture. Oromoon mirga qe’eesaa keessa jiraachuu akka qabaatu gonfachiisuun, abbaan biyyuummaa Oromoo akka kabajamu labsee ture. Dhimmi hiree ofii ofiin murteeffachuu fi mirga abbaa biyyummaa kun bakka hundatti deebii argatee cufamee Finfinneettii utuu hincufamani hafe.

Dhimmi Finfinnee fedhii fi faayidaa Oromoo karaa calaqqisuu qofaan deemu akka qabu herri mootummaa keenya ifatti kaa’ee jira. Rakkoo gama mirga heera mootummaa irratti kaa’ame hojiitti hiikuu dadhabuudhaan walqabatee jiru furuuf qaama biraa kamitiyyuu quba qabuun hindanda’amu. Hundaa ol rakkoon kan hoggansa keenyati. Rakkinichi mirga heerri mootummaa nugonfachiise bilchinaa fi karaa tarsiimawaa ta’een sirnaan oggannee hojiitti hiikuu dadhabuurraa madda. Kanaafuu gama kanaan dhimmota sirreeffachuu qabnu hedduutu jira.

Gama kanaan dhimmi sirraa’uu qabuinni tokkffaan Finfinne akka naannoo of dandeesse tokkootti ilaaluudha. Ilaalchi kun dogoggora waan ta’eef sirraa’uu qaba. Finfinneen qaama Oromiyaati. Mirgi hiree ofii ofiin murteeffachuu Finfinnee daangaa seeraa Oromiyaa keessatti akka ilaalamuu beekuun murteessadha. Dhimmi lammaffaan sirraa’uu qabu akka sabaatti Finfinnee keessa gallee jiraachuu, hojjechuu fi daldaluu soodaachuudha. Ilaalchi Finfinnee keessaa baqachuu, Finfinnee keesatti hoojatanii argachuu sodaachuu jijjiiramuu qaba. Sadaffaa Aadaa fi duudhaa Oromoo dagaagsuuf namni biraa akka nuuf hojjetu barbaadna. Ilaalchi akkasii dogogoradha. Eenyuummmaan Oromoo akka hundee gadi fageeffatu godhuun dirqama hunda keenyaati. Yeroo ammaa kana jiraattota magaalaa Finfinnee keessaa %30 Oromoota akka ta’an ragaaleen ni mul’isu. Ta’us maagaalicha keessatti dhimma sabboonummaa Oromoo irratti waan hinhojjetamneef magaalatii keessa Oromon waan keessa jiraatuyyuu hinfakkaatu. Magaalattii keessatti sabboonummaan Oromoo sadarkaa dhabamuu irra gahee jira. Oromoon gahee abbaa biyyummaasaa akka mirkaneessu sabboonummaa dagaagsuun murteessdha.

Dhimmi sadaffaan caasaan Dh.D.U.O sadarkaa magaalaa irraa kaasee hanga gadiitti hoggansa magaalaa Finfinnee keessa jiru miira abbaa biyyummaa cimaadhaan Oromummaa Finfinnee keessatti cabe iddootti deebisuuf sadarkaa barbaadamutti qabsaa’uu dadhabuu dha. .Hoggansi sadarkaadhaan jiru kuni miira abbaa biyyumaatiin hoggansa tarsiimawaa fi gahumsa qabu kennuudhaan fayyadamummaa ummata keenyaa mirkaneesuun walqabatee hanqinootni mul’atan gara fuula duraatto sirraa’uu qabu.

Dhimmi afraffaan caasaa Godina Addaa waliin kan walqabatudha. Godinni Addaa Oromiyaa Naannawaa Finfiinee walitti hidhamiinsa diinagdee fi hawaasummaa ummatni Oromoo magaalaa Finfinnee waliin qabdu cimsuuf Oromummaa Finfinnee keessatti cabee ture bakkatti deebisuuf sochii godhamu akka tumsu yaadameeti hundaa’e. Ta’us rakkoo gahumsa hoggansaa fi rakkina walxaxaa kiraa sassaabdummaa lafaa irraa kan ka’e GAONF ergama walitti hidhamiinsa Oromoo fi magaalaa Finfinnee cimsuuf isaaf kennamee sadarkaa barbaadametti raawwachauu hindandeenye. Turtii hanga ammaatti GAONF fi Finfinnee gidduu daangaa bulchiinsaa kaawwachuu dadhabuun, ijaarsa addaa adda bulchiinsa magaalaa Finfinnettin daangaa GAONF keessatti raawwatamu callisanii ilaaluun, hanqinoota gama kanaan jiranis ifatti baasanii dubbachuu dadhabuun gara fuula duraatti dhimmoota sirraa’uu qabanidha.

​ትምህርት ሚኒስቴር መስማት ወይም መስራት አቁሟል! 

Ethiopian Think Thank Group

ባለፈው ሳምንት በዶችቬሌ ራዲዮ ላይ በፖለቲካ አለመረጋጋትና ትምህርት በሚል ርዕስ ዙሪያ በት/ት ሚኒስቴር የኮሚኑኬሽን ዳይሬክተር ወ/ሮ ሐረግን ጨምሮ ከሌሎች ሁለት ተሳታፊዎች ጋር በስልክውይይትአድርገን ነበር። በውይይቱ ላይ በት/ት ተቋማት ውስጥ ለሚከሰቱ ግጭቶችና ተያያዥ ችግሮች በዋናነት ተጠያቂው የትምህርት ሚኒስቴር እንደሆነ ለመግለፅ ሞክሬያለሁ።
ለምሳሌ ባለፈው ሳምንት የፌደራል መንግስት የኮሚኒኬሽን ጉዳዮች ፅ/ኃላፊ ዶ/ር ነገሪ ሌንጮ ለአዲስ አድማስ ጋዜጣ በሰጡትአስተያየትባለፈው ዓመት በጅግጅጋ ዩኒቨርሲቲ የክረምት የትምህርት ፕሮግራም ተማሪዎች መታወቂያቸው እየታየ ልዩነት ሲደረግባቸው እንደነበር ገልፀዋል። ከዚህ አልፎ ተርፎ መታወቂያቸው እየታየ ጥቃት የተፈፀመባቸው ተማሪዎች እንዳሉ ገልፀዋል።

ከዚሁ ጋር በተያያዘ በመስከረም ወር አጋማሽ ላይ በጅግጅጋ ዩኒቨርሲቲ የሚያስተምሩ የኦሮሞ ተወላጅ የሆኑ 60 መምህራን የትምህርት ሚኒስቴርን ጥበቃ እንዲያደርግላቸው አዲስ አበባ ድረስ መጥተው አመልክተዋል። ከትምህርት ሚኒስቴር ጥበቃ እንዲደረግላቸው የጠየቁበትን ምክንያትበድህረ-ገፃችንማውጣታችን ይታወሳል።

ከውይይቱ በፊት ከተጠቀሱት መምህራን ወደ አንዱ ስልክ በመደወል ሁኔታውን ለማጣረት ሞክሬ ነበር። ነገር ግን፣ የትምህርት ሚኒስቴር ጥበቃና ከለላ እንዲያደርግላቸው ከጠየቁት 60 መምህራን ውስጥ አሁን በጅግጅጋ ዩኒቨርሲቲ የቀሩት ከአራት እንደማይበልጡ ለማወቅ ችያለሁ። የተቀሩት መምህራን እንደ አዲስ…

View original post 484 more words

In Unison, We can Beat Them! Tullu Liban

Lemma Megerssa’s team scored another point for itself and the Oromia nation for suspending the mockery conference scheduled to take place in Dire Dawa last Sunday.  This team is, in fact, persuasively attacking the TPLF camp in the political field albeit the lack of capacity to overcome the fattened military and intelligence apparatus, as things stand now. The current OPDO leadership has taken admirable steps recently to prove itself that it can take the responsibility of nation-leading and that it can take that country to a better position provided they can keep the momentum.
Some of these steps are countable and visible from the political point of view. For instance, TPLF-Abdi Illey forces waged unprecedented war on Oromia and killed thousands, evicted over half a million people and jailed thousands of Oromos. Their plan was obvious. The TPLFtes wanted an equal reaction from the Oromo side to justify their importance as offset guards. The OPOD leadership foiled that dangerous calculation of TPLF by calming the matter down and guaranteeing Somali brothers complete surety for their safety. Another important milestone is the delegation of Oromia youth in Tana Lake weed removal, a symbolic partnership with Amhara brothers and the subsequent Lemma-Geddu delegate joint conference that took place in Bahirdar city. It bears a significant meaning for OPDO political height and the future of that country, indeed. Another noteworthy point is the decision that OPDO assembly passed regarding the reassignment of Oromo freshman students in higher institutions. This decision made OPDO credible to defend Oromo causes compared with their previous stance on issues of concern. The reversion they made on new Qube alphabet order, the suspension of the bill on Oromia special interest on Finfinnee, the peaceful celebration of Irrecha in absence of official representative from government etc. have elevated OPDO sharply from docile and inept position to a wiser leadership status.
I am not that naïve to shower OPDO with praise, but I believe we need to be fair to appreciate them where we owe it. We expect more action and delivery. The more they deliver, the better they build trust and confidence. When they fail to live up to expectations, we criticize them and they will lose because we are not yet fully convinced to trust them.
In fact, there are complex issues in that country, which have been overdue from the very start of the formation of the empire and those which have been exacerbated after the coming to power of the TPLF regime. It may not be possible for OPDO to address all of them right way. However, when it comes to the things that are in their jurisdiction, it is not only the matter of moral responsibility for them to stand to issues that negatively affect the Oromo, but also a fact of survival for them as a political entity.
Such is the decision they made about Oromo students’ placement in the higher institution, the rejection of a camouflage “reconciliation conference” in Dire Dawa and other unforeseen dramas that the TPLF would stage to halt Oromo revolution for change.
Another concern may arise sooner or later. For instance, the OPDO leadership may be pushed to “reinstate” Oromo victims of displacement in Somali region, Abdi Illey and his crew being intact. I am sure the OPDO leadership will never make a mistake to send back the victims unless things are fundamentally changed and all the criminals of war and genocide are held accountable for the atrocities they committed.
To sum up, it is a good step that OPDO leadership rejected the Dire Dawa sham conference. Though it is not good to be in a defense position in the political intrigue, it is still important to defend offensives cleverly. TPLF tried to trap OPDO to a loser position by pretending to settle their crimes through an organized dram called “courtreconciliation”. OPDO hit it back and the ball is till rolling to the TPLF net.
Yet, Lemma and his team should play in an offensive position as they have already started it with ANDM, and they have to push forward in bringing on board Oromo communities as well. Steps such as bonding Wolloo, Graba and many other communities together with their Oromo kin is very essential. Such a move has to be intensified in bringing on board Oromo communities such as the Garii, Wonbara, and Raya Oromos too. In the same token, amicable relations with other peoples in the south and in the north should be maximized as much as possible. In unison, we shall beat TPLFtes. Keep moving.

ሚዲያ በሙያዊ ስነምግባርና ማህበራዊ ኃላፊነት ካልተመራ ከጥቅሙ ጉዳቱ ያመዝናል

በነፃነት ሀይሉ

ሚዲያ ትልቅ ኃይል ነው፡፡ የሚዲያን ተልዕኮ በሚገባ ለማከናወን የጋዜጠኝነት ሙያዊ ብቃት ወሳኝ ነው፡፡ ጋዜጠኝነት ከሰው ልጆች መሰረታዊ መብቶች አንዱ የሆነውን ሀሳብን በነፃነት የመግለፅ መብት (Freedom of Expression) እንዲከበር የማድረግ ሚና ይጫወታል፡፡

ሚዲያ ይህን ታላቅ ተልዕኮ ያለማንም ጣልቃ ገብነት በኃላፊነት በማከናወን ሂደት ውስጥ የሚዲያ ባለቤትነትና የኤዲቶሪያል ነፃነት (Editorial Independence) ጉዳይ ሁሌም በሚተላለፉት ይዘቶች ላይ ተጽዕኖ ማሳደሩ አይቀርም፡፡ ጠንካራና ለእውነት የወገነ ሚዲያ የባለቤቱ(ቶቹ) ፍላጎት የበላይነት ሳይዝና ከሙያዊ እሴቶች ማለትም የመረጃ ትክክለኛነትን ማረጋገጥ፣ አለማዳላት፣ በኃላፊነት ስሜት መስራት እና ጉዳትን መቀነስ፣ ውጪ ለማንም ጣልቃ ገብነት የማይንበረከክና የጸና ኤዲቶሪያል ፖሊሲ ያለው ነው፡፡ ከዚህ በተጨማሪ የሃገርን ጥቅም አሳልፎ አለመስጠት በሚል መርህ የሁሉም የአለም ሀገራት ሚዲያ ማለት በሚቻል ደረጃ ሀገራቸውንና ህዝቦቻቸውን የሚጎዱ ነገሮች ሲከሰቱ ከህዝብና ሀገር ጥቅም በተቃራኒ ሲቆሙ አይስተዋልም፡፡

የዳበረ ግብረገብነትና ጠንካራ ማህበራዊ ትስስር ያላቸው ህዝቦች ባለቤት በሆነች አገራችን ጋዜጠኝነትን በአግባቡ መስራት ያን ያህል አዳጋች አይመስለኝም፡፡ ምክንያቱም ከላይ የዘረዘርኳቸው እሴቶችን አንኳ ብንመለከት ከሀገራችን አሴቶች ጋር የተጣጣሙ ናቸው፡፡ ለምሳሌ የተሳሳተ መረጃ የሚያናፍስ ሰው አሉባልተኛ በመባል ይወገዛል፡፡ ሰውን ከሰው ጋር የሚያጋጭ ሰው በጠባጫሪነት ይኮነናል፡፡ ማህበረሰባዊ ተቀባይነት ለማግኘት አለመዋሸት፣ ሰውን ማጋጨት ሳይሆን ማስታረቅ፣ ሳያጣሩ አለማውራትን መካን ወሳኝ ነው፡፡

አንደ አለመታደል ሆኖ የአገራችን ሚዲያ ለዓመታት ከነዚህ እሴቶች ጋር ሳይስማሙ የመንግስት፣ የቡድኖች ወይም የውስን ግለሰቦችን ፍላጎቶች ሲያስተናግዱ አንጂ እውነተኛውን የዜጎች ድምፅ ሊያስደምጡን አልቻሉም፡፡ ከዚህም የተነሳ የብዙሃን ሳይሆን የጥቂቶች ድምፅ፣ ከበሳል ሞጋቾች ይልቅ ሞገደኞች፣ ከሙያዊ ትንታኔዎች ይልቅ ያልተጣራ የሪፖርት ጋጋታዎችን ሲያቀርቡልን ኖረዋል፡፡ ይህ የሃሳብ ብዝሃነትን የደፈጠጠ አሰራር ዘሬም ቢሆን አልተቀረፈም፡፡

ሰሞኑን የኢኤንኤን አና ዛሚ በኦሮሚያ በተከሰቱ ሁነቶች አወዛጋቢ ዘገባዎችና የመንግስት ኮሚዩኒኬሽን ጉዳዮች ሚኒስትር መግለጫን ተከታትያለሁ፡፡ ኢኤንኤን በሰበር ዜናው የሰራውን ዘገባ ከጋዜጠኝነት እሴቶች አንፃር ስንመዝን ሁለት ነገሮች ይጎሉታል፡፡ አንደኛው በዘገባው ውስጥ የተጠቀሰው ክስተት እንደተባለው የብሄር ግጭት ቢሆን አንኳን የዘገባውን እውነተኛነት በስልክ ከተቀበለው መረጃ በተጨማሪ ቢቻል በአካል ተገኝቶ ካልሆነም በተመሳሳይ መልኩ ሌሎች ምንጮችን ማካተት ነበረበት፡፡ ለምን እና እንዴት የሚሉ ጥያቄዎችም መልስ ማግኘት ነበረባቸው፡፡ በመሰረቱ የጎዳና የተጎዳ ወገን ሲኖር ተጎጂውን ብቻ ሳይሆን የጎጂውንም ሀሳብ ማካተት ተገቢ ነው፡፡ ከዚህ ሌላ በሚዲያ የምንጠቀምባቸው የቃላት ምርጫ ላይ ከፍተኛ ጥንቃቄ ማድረግ አስፈላጊ ነው፡፡ ግጭትን የማባባስ ሚና ያላቸው ቃላት በጋዜጠኝነት አይመከሩም፡፡ ከዚህ በተጨማሪ በዜናው ላይ የተጠቀመው የሚንቦገቦግ እሳት ምስል ከፋይል የተጠቀምኩት በስህተት ነው ብሏል፡፡ በነገራችን ላይ የፋይል ምስል ማለት ከዚህ ቀደም በተቋሙ ውስጥ ተከማችተው ከሚገኙ ምስሎች መካከል ማለት ነው፡፡ ይህ ዓይነቱ ስህተት ዝም ብሎ ስህተት አይደለም፡፡ ጉዳዩን ለማራገብ የሚመጥን ምስል መርጦ ተሳሳትኩ ማለት አሳማኝ አይደለም፡፡ ምክንያቱም ጉደዩን በሰበር ዜና መስራቱ በራሱ ምን ያህል ትኩረት እንደሰጠው ማሳያ ነው፡፡

ሁለተኛው ጉዳትን የመቀነስ (Minimizing harm) መርህ የጣሰ ነው፡፡ ሚዲያ አንድን መረጃ ከማሰራጨት በፊት መረጃው የሚኖረውን ተፅዕኖ ማጤን አለበት፡፡ አንዴ አየር ላይ ከዋለ መመለሻ የለውም፡፡ በተለይ ደግሞ የግጭት ዘገባዎች ከፍተኛ ጥንቃቄ ይጠይቃሉ፡፡ ሚዲያ ግጭትን ከመዘገብ በፊት የግጭቱን መንስኤና ተሳታፊዎችን እንዲሁም ዘገባው የሚኖረውን ተፅዕኖ በተመለከተ የተሟላ ግንዛቤ ሊኖረው ይገባል፡፡ ግራና ቀኝ አንዲሁም የጎንዮሽ እይታዎች የነገሩን ስፋትና ጥልቀት ለመረዳት ያስችላሉ፡፡

አንዲሁም በተቻለ መጠን ዘገባው በህዝብ ላይ ጉዳት የማያስከትል መሆኑን ማረጋገጥ ተገቢ ነው፡፡ የዚህን ዘገባ አንድምታ ብንመለከት “ይህ ብሄር ያንን ብሄር ስላጠቃ አንተስ ምን ትጠብቃለህ፣ በለው እንጂ” የሚል ድምፀት (tone) አለው፡፡ ደግነቱ የሀገራችን ህዝቦች እንዲሁ በቀላሉ አንዳቸው ባንዳቸው ላይ የማይነሱ በመሆኑ ለጊዜውም ቢሆን ይህ አለመሆኑ መልካም ነው፡፡ ነገር ግን አንዲህ ዓይነት ዘገባዎች በተደጋገሙ ቁጥር የጉዳት አድማሱ ይሰፋል፡፡

በነገራችን ላይ በተመሳሳይ መልኩ ሸገር ኤፍ ኤም 102.1 ከዓመት በፊት በስፋት (እንደ ኢቢሲ አገላለፅ በአንዳንድ አካባቢዎች) ሲደረግ በነበረው የኦሮሞ ፕሮተስት ወቅት ጉዳዩን ለበርካታ ወራት ችላ ብሎ ከከረመ በኋላ የአፍ ማሟሻ ዘገባውን የሰራው በደ/ምዕ/ሸዋ ሌማን ተከስቷል በተባለው የብሄሮች ግጭት ነበር፡፡ ያኔ በተመሳሳይ መልኩ ከስፍራው ተጎዳን ያሉትን ግለሰቦች በስልክ በማስገባት ነበር ዜናውን የሰራው፡፡ በዚህ ላይ ወሳኝ ጥያቄዎችን ማንሳት ተገቢ ነው፡፡ በግጭት ወቅት የሚዲያዎች ሚና ምን መሆን አለበት? የሚዲያዎች ውግንና ለማን ነው? ሚዲያዎች ለማንም ሳይሆን ከእውነት ወገን በመቆም ህዝብን የማገልገል ሙያዊ ኃላፊነት አለባቸው፡፡ የሚዲያ ባለቤቶችን ፍላጎት ማስፈፀም አለያም ጋዜጠኞች ከራሳቸው አረዳድና ፍላጎት በመነሳት መረጃን ማንጋደድም ሆና ማጋጋል ሙያዊ እሴቶችን መቃረን ነው፡፡ በተለይ ደግሞ በጋዜጠንነት ሙያ የግጭት አዘጋገብ መርሆችን አክብሮ መስራት ተገቢ ነው፡፡

የአንድ ሚዲያ የማያወላዳ እውነተኛነት የሚመዘነው ያለአንዳች መዋዠቅ (persistently) በእውነት ሲሰራ ነው፡፡ ነገር ግን አይቶ እንዳላዩ ለእውነት ጀርባ በመስጠት ኖሮ በአንድ ወቅት እውነተኛ መምሰል በህዝብ ዘንድ የሚዲያ እስትንፋስ የሆነውን ተዓማኒነትን አያስገኝም፡፡

የዛሚን አዘጋገብ ካየን ደግሞ ከመሰረታዊ የጋዜጠኝነት መርህ ያፈነገጠ ነው ማለት ይቻላል፡፡ ጋዜጠኛ የተረጋገጠና በወገንተኝነት ያልተቃኘ መረጃን ለህዝብ ማድረስ እንጂ የራሱን ፍላጎትና ዓላማ በህዝብ ላይ መጫን ማለት አይደለም፡፡ በዚህ መልኩ የሚሚና አጋሮቿን ሚና ብንመለከት ከላይ በጠቀስኩት መሰረት የባለቤትነትና ጋዜጠኝነት ተግባራትን ደርባ እንደመስራቷ የፍላጎት ግጭት ተጋላጭነት እድሏን ከፍ ያደርገዋል፡፡ የሚዲያው ባለቤት በመሆኗ የሂሊና ሚዛን ካልገታት በስተቀር እንደ ሌሎች ጋዜጠኞች የቁጥጥርና የአርትኦት ሰንሰለት ውስጥ የማለፍ አስገዳጅ ሁኔታ አይገጥማትም፡፡ አስካሁን ባስተዋልኩት አዘጋገቧ ከጋዜጠኝነት ይልቅ የግል አስተያየት (opinion) ያመዝንባታል፡፡ በግል አስተያየት የሌላውን ወገን ስህተት ማጋለጥ አይቻልም፡፡ ጋዜጠኝነት መድካምን ይጠይቃል – ነፃ አእምሮ፣ ማንበብ፣ መጠየቅ፣ መመራመር፣ ማረጋገጥ፣ ሳይታክቱ እውቀትን መሻት፡፡ ይህ ደግሞ ለበርካቶች ዳገትን እንደመውጣት ነው፡፡ ጋዜጠኛ ሁሉንም ማወቅ ባይጠበቅበትም ስለሁሉም ነገር የተወሰነ ዕውቀት ሊኖረው ይገባል፡፡ በአንድ ጉዳይ ላይ ግን የላቀ ግንዛቤ (ስፔሻላይዜሽን) ማዳበር ይቻላል፡፡ ከዚህ ውጪ ሙያዊ ትንታኔ በሚያስልጉ ጉዳዮች ላይ ከመዘባረቅ ይልቅ ሙያተኞችን ጋብዞ ማስተንተንም አንዱ ዘዴ ነው፡፡ ይህ ባለመሆኑ ነው በየቀኑ በየሚዲያዎቹ ግልብ ዘገባዎችን የምንሰማው፡፡ ሚሚም የዚህ ሲንድረም ተጠቂ ናት፡፡ በምክንታዊነትና በመረጃ በልጦ መገኘትን ሳይሆን ግትርነትን፣ አልህ መጋባትንና ዛቻን ተያይዛለች፡፡ በዚህ አካሄድ እንኳንስ ህዝብን ማገልገል ይቅርና ራሷንና ተቋሟን በአመክኖ መታደግ ይከብዳታል፡፡

የሚዲያዎቹ አሰራር መዛነፉን ለማብሰር የደፈረ ኢቢሲም ቢሆን የመንግስት ኮሚዩኒኬሽን ጉዳዮች ሚኒሰቴር ክስተቶችን ተከትሎ የሚሰጠውን መግለጫ ከማስተጋባት ባለፈ ተጥሰዋል የተባሉትን እሴቶችን አካቶ የራሱን የቤት ስራዎች ለመስራት ቁርጠኛ መሆን አለበት፡፡